ਸਤਿਗੁਰੁ ਹੈ ਗਿਆਨੁ
ਸਤਿਗੁਰੁ ਹੈ ਪੂਜਾ ||
ਇਸ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਦੂਜਾ
ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ

ਸ਼ਹੀਦ ਬਾਬਾ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ :
ਹੁਕਮ ਹੋਇਆ ਅੰਗ ਅੰਗ,ਹੈ ਵੱਢਣਾ,
ਭਾਈ ਮਨੀ ਹੱਸ,ਬੰਦ ਕਟਾਏ!
ਚੇਹਰਾ ਸ਼ਾਂਤ,ਵਿੱਚ ਅੱਖਾ ਸੀ ਮਸਤੀ,
ਮੁਖ ਬਾਣੀ ਦੇ ਪਾਠ ਸਜਾਏ!
ਵੇਖ ਮੰਜਰ ਗਸ਼,ਖਾ ਖਾ ਡਿੱਗੇ,
ਜਿਹੜੇ ਸਾਕਾ ਸੀ,ਦੇਖਣ ਆਏ!
ਸੁਣ ਹਾਲ ਘਬਰਾ ਜਕਰੀ ਖਾਨ,
ਨਵੇ ਜਲਾਦ ਸੀ,ਹੁਕਮ ਸੁਣਾਏ!
ਕਿਹਾ ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਸਿਰ ਧੜੋ ਵੱਢ,
ਕੰਮ ਜਲਦੀ ਨਿਬੜ ਜਾਏ!
ਧੰਨ ਧੰਨ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ
ਜਿਨਾਂ ਦਰਦਾਂ ਦੇ ਦੋਰ ਹੰਢਾਏ,
ਸਿੱਖੀ ਸੂਲੋ ਕਰ ਗਏ ਤਿੱਖੀ,
ਲੇਖ ਕੌਮ ਦੇ ਲੇਖੇ ਲਾਏ।

ਲੱਭੀਏ ਤਾਂ ਏਨਾਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਦਾਨੀ ਨੀ ਹੋਣਾਂ

ਗੋਬਿੰਦ ਦਾ ਜੱਗ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਸਾਨੀਂ ਨੀ ਹੋਣਾਂ

ਜੋੜਾ ਜੋੜਾ ਕਰ ਵਾਰ ਗਏ ਸੀ ਟੋਟੇ ਜਿੰਦ ਦੇ

ਪਿਤਾ ਬਣੇਂ ਰੱਖਵਾਲੇ ਸ਼ਰਨੀਏਂ ਨੀ ਹਿੰਦ ਦੇ

ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਗਏ ਅੱਧ ਅਸਮਾਨ ਚਾੜ ਕੇ

ਚਿੱਠੀ ਲਿਖ ਬਠਿੰਡੇ ਵਾਲੀਏ ਨੀ ਰੰਗੇ ਮਾਰ ਤੇ

ਸ਼ਰਨੀ✍️

ਸੰਤ ਮਸਕੀਨ ਜੀ ਵਿਚਾਰ – ਜੈਸੇ ਧਰਤੀ ਉਪਰਿ ਮੇਘੁਲਾ ਬਰਸਤੁ ਹੈ ਕਿਆ ਧਰਤੀ ਮਧੇ ਪਾਣੀ ਨਾਏ ॥
ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਜਦ ਬਾਣੀ ਦੀ ਬਣਤਰ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਹਿਲੇ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹ ਤੋਂ ਦੂਜੇ, ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਤੀਜੇ ਤੱਕ ਇਹ ਪੋਥੀਆਂ ਸਿਲਸਿਲੇਵਾਰ ਆਈਆਂ ਤਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਗੱਲ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਬਹੁਤ ਤੇ ਹਲਚਲ ਮੱਚਣੀ ਸੀ।
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਆਣ ਕੇ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਅੱਗੋਂ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਮਹਾਰਾਜ! ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਚ ਅਠਾਰਾਂ ਪੁਰਾਣ ਨੇ, ੨੭ ਸਿਮਰਤੀਆਂ ਨੇ, ੬ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰ ਨੇ, ੪ ਵੇਦ ਨੇ, ੧੦੮ ਦੇ ਕਰੀਬ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਨੇ, ਇਸ ਤੌਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਛੋਟੇ ਮੋਟੇ ਗ੍ਰੰਥ ਨੇ ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਵਾਂ ਗ੍ਰੰਥ ਬਨਾਉਣ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਪੈ ਗਈ ਏ? ਉਹ ਹੀ ਪੜ੍ਹੀਏ, ਵਕਤ ਕੋਈ ਨਈਂ ਬੰਦੇ ਕੋਲ ਇਤਨਾ, ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਲੀਨ ਕਰ ਸਕੀਏ ਤੋ ਸਾਰਾ ਪੜ੍ਹ ਨਈਂ ਸਕਦੇ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਨਵੇਂ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਓ, ਆਖਿਰ ਕਿਹੜੀ ਲੋੜ ਤੁਸੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਏ ?”
ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਬੋਲ, ਆਪ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ,
“ਜੈਸੇ ਧਰਤੀ ਉਪਰਿ ਮੇਘੁਲਾ ਬਰਸਤੁ ਹੈ ਕਿਆ ਧਰਤੀ ਮਧੇ ਪਾਣੀ ਨਾਏ ॥” (ਮ: ੩, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ)
ਬੜਾ ਸੁੰਦਰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤੈ, ਬੜੀ ਸੁੰਦਰ ਪੰਕਤੀ ਹੈ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ। ਮਹਾਰਾਜ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ, “ਪਹਿਲੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਧਰਤੀ ਹਰੀ ਭਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਏ, ਕਿਆ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਨਈਂ ਏਂ? ਜਦ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਏਂ ਤੇ ਉੱਪਰ ਬਰਸਣ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਪੈ ਗਈ ਏ ?
ਐ ਤਰਕਵਾਦੀਉ ! ਅਗਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਥੱਲਿਉਂ ਖੂਹ ਬਣਾ ਕੇ ਪਾਣੀ ਕੱਢੀਏ ਤਾਂ ਕਿਤਨਾ ਕੁ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੈਰਾਬ ਕਰੇਗਾ, ਕਿਤਨੀ ਕੁ ਥਾਂ ਨੂੰ ਤਰ ਕਰੇਗਾ ?
ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਥਾਂ,ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਥਾਂ। ਉਚੇ ਟਿੱਬੇ ਰਹਿ ਜਾਣਗੇ, ਮਾਰੂਥਲ ਰਹਿ ਜਾਏਗਾ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਧਰਾਂ ਰਹਿ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਬੱਦਲ ਸਾਰੀ ਥਾਂ ਤੇ ਬਰਸਦੈ, ਸਾਰੀ ਥਾਂ ਤੇ। ਤੁਹਾਡੇ ਜਿਹੜੇ ਪੁਰਾਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥ ਨੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਖੂਹ ਨੇ, ਪਾਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਚ ਜਰੂਰ ਐ, ਪਿਆਸ ਜਰੂਰ ਬੁਝਦੀ ਏ ਪਰ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਦੇ ਕੋਲ ਰੱਸੀ ਹੋਵੇ, ਡੋਲ ਹੋਵੇ ਤੇ ਖਿੱਚਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਹੀ ਕੁਝ ਕੱਢ ਸਕੇਗਾ ਨਾ। ਪਹਿਲੇ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਸਤੇ ਉਹ ੩੫ ਸਾਲ ਦੇ ਕਰੀਬ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਤੇ ਵਿਆਕਰਣ ਸਿੱਖਣ ‘ਚ ਲੰਘਾ ਦੇਵੇ। ਫਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਬੋਧ ਪੜ੍ਹੇ, ਤੋ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇ ਇਸੇ ਦੇ ਵਿਚ ਹੀ ਖਰਚ ਹੋ ਜਾਏਗੀ, ਵਿਲੀਨ ਹੋ ਜਾਏਗੀ ਤੇ ਜੇ ਕਿਧਰੇ ਇਕ ਅੱਧ ਡੋਲ ਪਾਣੀ ਦਾ ਲੱਭਾ ਵੀ ਤੇ ਪਤਾ ਨਈਂ ਉਹ ਮਿਲਣਾ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਨਈਂ। ਉਹ ਵੀ ਆਉਂਦਿਆਂ-੨ ਤੱਕ ਡੁੱਲੵ ਜਾਏਗਾ।
ਅਸੀਂ ਜਿਸ ਬਾਣੀ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰ ਰਹੇ ਆਂ, ਉਹਦੇ ‘ਚ ਬਿਖਮਤਾ ਨਈਂ ਏਂ, ਉਹ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਏ। ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਆਮ ਬੋਲ ਚਾਲ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ‘ਚ ਅੈ ਔਰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਛੁਪਾ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਮਿਥਿਹਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਈਂ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਇਹ ਬੱਦਲਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਏਂ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਿਚ ਦਾ ਪਾਣੀ ਏਂ।”
ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਔਰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ, “ਐ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਤੇਰੇ ਵੇਦ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਈਂ ਜਾਣਦਾ ਔਰ ਤੂੰ ਈ ਪੁੱਠੇ ਸਿੱਧੇ ਜੋ ਅਰਥ ਕਰੇਂ, ਉਹ ਈ ਐ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਬਾਣੀ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕੀਤੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਰ ਇਕ ਪੜ੍ਹੇ ਤੇ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਜੁੜੇ।” ਸ਼ੇਅਰ ਜਰੂਰ ਕਰੋ ਜੀ

ਮੈਂ ਹਾਂ ਤੇਗ ਤੇ ਕਢ ਲੈ ਤੇਗ ਤੂੰ ਵੀ,
ਇੱਕ ਦੋ ਨੀ ਪਰਖ ਲੈ ਸੌ ਤੇਗਾਂ,
ਮੈਨੂੰ ਲਕਵਾ ਹੈ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰੀ ਦਾ,
ਮੇਰੇ ਸਾਂਹਵੇ ਨੀ ਸਕਦੀਆਂ ਖਲੋ ਤੇਗਾਂ,
ਮੈਂ ਤਾਂ ਜੰਮਦਿਆਂ ਤੇਗਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਮਾਣੀ,
ਵੇਖ ਪਿਤਾ ਦੀਆਂ ਪਹਿਨੀਆ ਦੋ ਤੇਗਾਂ,
ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਅਣਖ ਬਹਾਦਰੀ ਤੇ ,
ਰਿਹਾ ਪਰਖਦਾ ਤੇਰਾ ਪਿਉ ਤੇਗਾਂ,
ਹੁਣ ਵੀ ਵੇਖੇਗਾਂ ਆਉਂਦੇ ਭਵਿਖ ਅੰਦਰ ,
ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵਹੁਣੀਆਂ ਓਹ ਤੇਗਾਂ,
ਉਹਦੀ ਤੇਗ ਵਿੱਚੋ ਜਿਹੜੀ ਤੇਗ ਨਿਕਲੂ ,
ਓਹ ਲੱਖਾਂ ਲਏਗੀ ਤੇਰੀਆਂ ਖੋਹ ਤੇਗਾਂ ।

ਸਿਮਰਉ ਸਿਮਰਿ ਸਿਮਰਿ ਸੁਖੁ ਪਾਵਉ।।
ਕਲਿ ਕਲੇਸ ਤਨ ਮਾਹਿ ਮਿਟਾਵਉ।।

ਇਹ ਦਿਨ ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਪਿਆ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਛੋੜਾ
ਚਮਕੌਰ ਗੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਲੜੇ ਜੁਝਾਰੂ ਤੇ ਲਾਲਾਂ ਦਾ ਜੋੜਾ
ਛੋਟੇ ਲਾਲਾਂ ਨੂੰ ਮਾਂ ਗੁਜਰੀ ਦੀ ਉਹ ਆਖਰੀ ਦੀਦ
ਗਿਣੇ ਨਹੀਂਓ ਜਾਣੇ ਸਿੰਘਾਂ, ਤੇਰੀ ਕੌਮ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ
ਗਿਣੇ ਨਹੀਂਓ ਜਾਣੇ ਸਿੰਘਾਂ, ਤੇਰੀ ਕੌਮ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ
ਤੱਤੀ ਤਵੀ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਏ, ਭੁੱਲ ਗਏ ਚੱਲਦੇ ਆਰੇ ਨੂੰ
ਸੀਸ ਧੜ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ
ਭਾਈ ਮਤੀ ਦਾਸ ਤੇ ਸਤੀ ਦਾਸ ਨੂੰ, ਕੋਈ ਸਕਿਆ ਨਹੀਂ ਖਰੀਦ
ਗਿਣੇ ਨਹੀਂਓ ਜਾਣੇ ਸਿੰਘਾਂ, ਤੇਰੀ ਕੌਮ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ
ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਤੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਐਨਾ ਕਿ ਬਖਸ਼ ਜਾਏ ਸਰਦਾਰੀ ਨੂੰ
ਆਪਣੇ ਸਿੱਖਾਂ ਪਿੱਛੇ ਵਾਰ ਜਾਏ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਹੀ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਘਰ ਸਾਰੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਨਾ ਲਾਈਏ, ਹੋਰਾਂ ਉੱਤੇ ਉਮੀਦ
ਗਿਣੇ ਨਹੀਂਓ ਜਾਣੇ ਸਿੰਘਾਂ, ਤੇਰੀ ਕੌਮ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ
ਖੂਨ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪਾ ਕੇ ਫੁੱਲ ਮਹਿਕਣ ਲਾ ਗਏ ਮਾਲੀ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਨੇ ਸਾਡੇ ਮੁੱਖ ਤੇ ਚਾੜੀ ਲਾਲੀ
ਅੱਜ ਮਾਣਦੇ ਹੋਏ ਸਰਦਾਰੀ ਨੂੰ, ਕਿਉਂ ਸੌਂ ਗਏ ਗੂੜੀ ਨੀਂਦ
ਗਿਣੇ ਨਹੀਂਓ ਜਾਣੇ ਸਿੰਘਾਂ, ਤੇਰੀ ਕੌਮ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ

ਫਰੀਦਾ ਪਾਣੀ ਦਾ ਬੁਲਬੁਲਾ ਇਹ ਤੇਰੀ ਔਕਾਤ।।
ਜਿਨ ਘਰ ਮੌਜਾਂ ਮਾਣਿਆ ਇਕ ਨ ਰਖਣ ਰਾਤ।।
ਧੰਨੁ ਧੰਨੁ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਜੀ। ਬੋਲੋ ਵਾਹਿਗਰੂ ਜੀ

ਸੰਤ ਮਸਕੀਨ ਜੀ ਵਿਚਾਰ – ਚੋਰਾਂ ਨੂੰ ਕੋਣ ਮਾਰਦੇ ਨੇ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਮਾਰਦੇ ਨੇ?
—
ਚੋਰਾਂ ਨੂੰ ਕੋਣ ਮਾਰਦੇ ਨੇ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਮਾਰਦੇ ਨੇ?
ਗੌਰਮੁਤਾਲਾ ਕਰਨਾ, ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਨੂੰ ਕੁੱਟਣ ਵਾਲੇ,ਚੋਰ ਨੂੰ ਕੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਅਕਸਰ ਚੋਰ ਹੀ ਹੋਣਗੇ। ਕਿਉਂ ਕੁੱਟਣਗੇ? ਤੂੰ ਕੰਬਖ਼ਤ ਸਫ਼ਲ ਹੋ ਗਿਐ, ਅਸੀਂ ਸਫ਼ਲ ਨਈਂ ਹੋਏ, ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰਕੇ ਅਸੀਂ ਗੁੱਸਾ ਕੱਢਾਂਗੇ, ਹੋਰ ਕੀ ਏ। ਦੋਵੇਂ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਨੇ। ਕਦੀ ਸੰਤ ਨੇ ਕਿਸੇ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਨੂੰ ਨਈਂ ਮਾਰਿਆ, ਉਹਦਾ ਮਨ ਬਦਲ ਦਿੱਤੈ। ਸੰਤ ਦਾ ਤੇ ਕੰਮ ਐ, ਮਨ ਬਦਲਣਾ।
ਮੈਂ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਆਸ ਇਕ ਦਿਨ ਗੰਗਾ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਬੇੜੀ ‘ਚ ਬੈਠੇ। ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀ ਮੁਨੀ ਲੰਬਾ ਦਾੜਾ, ਸਿਰ ਤੇ ਜੂੜਾ, ਜਟਾਵਾਂ, ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ ਪੰਜ ਸੱਤ ਨੌਜਵਾਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਾਕ ਸੁੱਝੀ, ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਮਜ਼ਾਕ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਰਿਸ਼ੀ ਚੁੱਪ ਰਿਹਾ।
ਜਦ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਬੋਲਦਾ ਈ ਕੋਈ ਨਈ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਗੰਗਾ ਦਾ ਠੰਡਾ ਪਾਣੀ, ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਦਿਨ।
ਅਲਹਾਮ ਹੋਇਆ,
“ਐ ਰਿਸ਼ੀ! ਤੇਰੀ ਬਹੁਤ ਬੇ-ਅਦਬੀ ਹੋਈ। ਪਹਿਲੇ ਤੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਗੰਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਗਾਲੵਾਂ ਕੱਢਦੇ ਰਹੇ, ਮੈਂ ਸਹਾਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਔਰ ਹੁਣ ਹੱਦ ਹੋ ਗਈ, ਠੰਡ, ਤੇ ਠੰਡਾ ਪਾਣੀ ਤੇਰੇ ਤੇ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੈ ਇਹਨਾਂ ਨੇ। ਜੇ ਤੂੰ ਆਖੇਂ, ਤੇ ਮੈਂ ਇਹ ਕਿਸ਼ਤੀ ਉਲਟਾ ਦਿਆਂ।”
ਵਿਆਸ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੈ,
“ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਅੱਜ ਇਹ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਕਿਉੰ ? ਜੇ ਪਲਟਾਉਣਾ ਈ ਐ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਕਲ ਪਲਟਾ ਦੇ, ਕਿਸ਼ਤੀ ਪਲਟਾਉਣ ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚਣੀ ਪਲਟਾ ਦੇ।ਕਿਸ਼ਤੀ ਗ਼ਰਕ ਹੋ ਜਾਏ, ਪਲਟ ਜਾਏ, ਇਹ ਡੁੱਬ ਜਾਣ, ਇਹ ਮੈਂ ਨਈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਕਲ ਪਲਟ ਜਾਏ, ਇਹ ਸੰਤ ਬਣ ਜਾਣ, ਮੈਂ ਇਹ ਚਾਹੁੰਨਾ।”
ਕਦੀ ਸੰਤ ਨੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਨਈਂ ਮਾਰਿਆ, ਕਦੀ ਸੰਤ ਨੇ ਚੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨਈਂ ਮਾਰਿਆ। ਚੋਰਾਂ ਨੇ ਈ ਚੋਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਐ, ਦੁਸ਼ਟ ਈ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਨੇ। ਫਰਕ ਸਿਰਫ਼ ਇਤਨੇੈ,ਇਕ ਚੋਰੀ ‘ਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋ ਗਿਐ, ਇਕ ਅਸਫ਼ਲ।
ਗਿਆਨੀ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਸਕੀਨ

ਖੁਦਾ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮੇਰੇ
ਆਸ ਪਾਸ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਸਾਹ ਲੈਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਨੇ

ਅਰਦਾਸ ਕੇਵਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਹ ਤਾਂ ਰੂਹ ਦਾ ਗੀਤ ਹੈ, ਰੂਹ ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਹੈ ਜੀ!!!
ਰਸਨਾ ਦੇ ਬੋਲ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਮਕਾਨ ਦੀ ਛੱਤ ਤੱਕ ਵੀ ਨਾ ਪਹੁੰਚ ਸਕਣ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਰੂਹ ਦੀ ਫਰਿਆਦ ਭਾਵ “ਅਰਦਾਸ” ਅਵੱਸ਼ ਹੀ ਅਕਾਲ ਤੱਕ ਪਹੰਚ ਜਾੰਦੀ ਹੈ ਜੀ!!!
*ਇਹ ਅਰਦਾਸਿ ਹਮਾਰੀ ਸੁਆਮੀ ਵਿਸਰੁ ਨਾਹੀ ਸੁਖ ਦਾਤੇ।।*

ਸੰਤ ਮਸਕੀਨ ਜੀ ਵਿਚਾਰ – ਸਰਬ ਰੋਗ ਕਾ ਆਉਖਦੁ ਨਾਮੁ॥
ਪ੍ਰਚੀਨ ਜ਼ਮਾਨੇ ਅੰਦਰ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ਼ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਅਜੇ ਵੀ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਲਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਨੇ। ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇਕ ਘਟਨਾ ਯਾਦ ਆ ਰਹੀ ਏ ਜੰਮੂ ਦੀ। ਦਾਸ ਸਾਲ ਦੇ ਸਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਛੇਵੇਂ ਪਤਿਸ਼ਾਹ ਦੇ ਪੁਰਬ ਤੇ। ਉਥੇ ਮੇਰੀ ਦਾੜੵ ਦੁਖਣ ਲੱਗ ਪਈ ਤੇ ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹ ਦਾ ਪੁਰਬ ਨੇੜੇ, ਦੋ ਦਿਨ ਬਾਅਦ। ਦਿਨ ਭਰ ਦਾੜੵ ਦੁਖਦੀ ਰਹੀ। ਥੱਲੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਮਾਰਕਿਟ ਬਣੀ ਹੋਈ ਏ, ਦੁਕਾਨਾਂ ਨੇ। ਓੁਥੇ ਨਵੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇਕ ਮੋਚੀ ਏ, ਔਰ ਉਹ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਇਲਾਜ਼ ਵੀ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਦੇਖਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਰੋਗੀ ਉਸ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।ਉਹ ਉੱਪਰ ਮੇਰੇ ਕਮਰੇ ‘ਚ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ,
“ਮਸਕੀਨ ਜੀ! ਸੁਣਿਐ ਤੁਹਾਡੀ ਦਾੜੵ ਦੁੱਖਦੀ ਐ।”
“ਮੈਂ ਕਿਹਾ,”ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖਦੀ ਏ। ਹੁਣ ਵੀ ਦੁਖ ਰਹੀ ਐ।”
ਮੈਂ ਕਿਹਾ “ਮੈਂ ਡਾਕਟਰ ਕੌਲ ਮੈਂ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹਨੇ ਕਿਹੈ ਕਢਾਉਣੀ ਪਏਗੀ, ਦੋ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਰੈਸਟ ਕਰਨਾ ਪਏਗਾ ਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸਾਰੇ ਪਿਛੇ ਪਏ ਨੇ, ਗੁਰਪੁਰਬ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਢਾਉਣਾ, ਸਾਡਾ ਗੁਰਪੁਰਬ ਲੰਘ ਜਾਣ ਦਿਉ। ਸੰਗਤਾਂ ਆਉਣੀਆਂ ਨੇ ਮਯੂਸ ਹੋਣਗੀਆਂ।”
ਪਤੈ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ,”ਜੇ ਮੈਂ ਪੰਜ ਮਿੰਟ ਵਿਚ ਠੀਕ ਕਰ ਦਿਆਂ ਤੇ।”
ਮੈਂ ਕਿਹਾ,”ਮਿੱਤਰਾ! ਫਿਰ ਹੋਰ ਕੀ ਚਾਹੀਦੈ, ਕਰ ਦੇ।”
ਉਹਨੇ ਦਰਵਾਜੇ ਵਿਚ ਇਕ ਕਿੱਲ ਠੋਕੀ ਤੇ ਕੁਝ ਪੜ੍ਹਦਾ ਰਿਹਾ।
ਮੈਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ,”ਮਸਕੀਨ ਜੀ! ਆਰਾਮ ਆਇਆ?”
ਮੈਂ ਕਿਹਾ,” ਨਹੀਂ, ਦਰਦ ਐ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਈ।”
ਉਹਨੇ ਫਿਰ ਇਕ ਕਿੱਲ ਹੋਰ ਠੋਕੀ, ਕੁਝ ਹੋਰ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਰਿਹਾ ਤੇ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, “ਮਸਕੀਨ ਜੀ! ਹੁਣ ਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ?”
ਮੈਂ ਕਿਹਾ,”ਨਹੀਂ, ਪਹਿਲੇ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਦਰਦ ਵੱਧ ਗਿਐ, ਪੀੜਾ ਤੇ ਮੇਰੀ ਵੱਧ ਗਈ ਏ।”
ਪਤੈ ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਆਖਿਆ?
“ਗਿਆਨੀ ਜੀ! ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਧਾ ਮੇਰੇ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਬੱਝਦੀ ਪਈ ਤੇ ਮੇਰਾ ਮੰਤਰ ਕੰਮ ਨਈਂ ਕਰਦਾ ਪਿਆ। ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਕਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰੋ।”
ਮੈਂ ਕਿਹਾ,”ਪੁਰਖਾ! ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਇਤਨੀ ਸੌਖੀ ਖੇਡ ਨਹੀ ਐ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਤਾਰਕਿਕ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਲਈ। ਅਗਰ ਭਰੋਸਾ ਬੱਝ ਜਾਏ, ਤੋ ਮੰਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਮੋਰ ਮੰਤਰ ਹੈ’,ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ, ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇਂਦੈ।”
“ਨਮੋ ਮੰਤ੍ਰ ਮੰਤ੍ਰੰ, ਨਮੋ ਜੰਤ੍ਰ ਜੰਤ੍ਰੰ॥”
{ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ}
ਕਲਗੀਧਰ ਪਿਤਾ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੇਰਾ ਨਾਮ, ਮੰਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਮੌਰ ਮੰਤਰ ਹੈ। ਜੰਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਮੌਰ ਜੰਤਰ ਹੈ ਔਰ ਐਸਾ ਮੰਤਰ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੈ।
“ਸਰਬ ਰੋਗ ਕਾ ਆਉਖਦੁ ਨਾਮੁ॥
ਕਲਿਆਣ ਰੂਪ ਮੰਗਲ ਗੁਣ ਗਾਮ॥”
{ਸੁਖਮਨੀ ਸਾਹਿਬ}
ਬਹੁਤ ਉਪਾਉ ਤੂੰ ਕੀਤੇ, ਬੜੇ ਡਾਕਟਰ ਬਦਲੇ, ਹਕੀਮ ਬਦਲੇ, ਵੈਦ ਬਦਲੇ, ਬੜੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਬਦਲੀਆਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਕੀਤਾ,ਨਹੀ ਹੋਇਆ ਤੂੰ ਠੀਕ?
ਅਗਰ ਹਰੀ ਨਾਮ ਦੀ ਤੂੰ ਆਉਸ਼ਦੀ ਖਾ ਲਵੇਂ, ਰੋਗ ਮਿਟ ਜਾਏਗਾ।
“ਅਨਿਕ ਉਪਾਵੀ ਰੋਗੁ ਨ ਜਾਇ॥
ਰੋਗੁ ਮਿਟੈ ਹਰਿ ਅਉਖਧੁ ਲਾਇ॥”
{ਸੁਖਮਨੀ ਸਾਹਿਬ}
ਬਾਕੀ ਜਿਹੜੀਆਂ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਨੇ, ਦਵਾਈਆਂ ਨੇ,ਯਕੀਨ ਜਾਣੋ, ਉਹ ਵੀ ਉਦੋਂ ਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਨੇ, ਜਦ ਪਰਮਾਤਮਾਂ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਨਾਲ ਹੋਵੇ। ਜਿੰਨੇ ਚਿਰ ਤਕ ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਪ ਵਿਚੇ ਨਾ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਏ, ਅਉਸ਼ਦੀਆਂ ਕੰਮ ਈ ਨਈਂ ਕਰਦੀਆਂ, ਦਵਾਈਆਂ ਕੰਮ ਨਹੀ ਕਰਦੀਆਂ।
ਗਿਆਨੀ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਸਕੀਨ
*ਇਸ ਮੈਸਜ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰਾ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭੇਜ ਦੇਣਾ ਜੀ।*

ਸਿਰ ਨੀਵੇਂ ਨਹੀਓ ਕੀਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਰ ਪਏ ਨੇ
ਸੂਬੇ ਦੀ ਕਚਹਿਰੀ ਚ 2 ਸ਼ੇਰ ਆਏ ਨੇ 🙏